Friday, April 20, 2012

क्रियासिद्धिः सत्त्वे भवति


रथस्यैकं चक्रं भुजगयमिता सप्त तुरगाः 

निरालंबो मार्गः चरणविकलः सारथिरपि

रविर्यात्येवान्तं प्रतिदिनमपारस्य नभसः

क्रियासिद्धिः सत्त्वे भवति महतां नोपकरणे. 1 


विजेतव्या लङ्का चरण तरणीयो जलनिधिः 

विपक्षो पौलत्स्यः रणभुवि सहायाश्च कपयः 

तथापि मर्त्यो सः सकलमवधीत राक्षसकुलं

क्रियासिद्धिः सत्त्वे भवति महतां नोपकरणे. 2 


घटो जन्मस्थानं मृगपरिजनो भूर्जवसनं 

वने वासः कन्दाशनमपिच दुःस्थं वपुरिदं

तथाप्येSकोगस्त्यः सकलमपिबत वारिधिजलं 

क्रियासिद्धिः सत्त्वे भवति महतां नोपकरणे.3


न पाण्डित्यं शास्त्राध्ययनजनितं नो कुलधनं 

न वाचो कौशल्यं न च किमपि साहाय्यमपरं 

स तु प्राणाचार्यो  नत घटितवान संघमतुलं 

क्रियासिद्धिः सत्त्वे भवति महतां नोपकरणे.4 


विनष्टं स्वातन्त्र्यं सुचिरमवलुप्तं जनबलं 

समाजैक्यं क्षीणं विकृतिमगमत संस्कृतिरपि 

प्रबुद्धं स्वं राष्ट्रं तदपि कृतवान केशव गुरुः 

क्रियासिद्धिः सत्त्वे भवति महतां नोपकरणे.5 


Wednesday, April 18, 2012

उघडं वाघडं मन ...

उघडं वाघडं मन,त्यांत काही बाही येतं

कसं नुसं होऊन ते नासून नासून जातं

तापलेलं मन उकळायला लागतं

उतू उतू येतं अन् विस्तावातच जळतं.


म्हणून मनाला म्हणतो ,

नेमक्या अंशावर नेमकं तापावं

आणि हळूच आपसूक थंडावून

मुलायम साय साय व्हावं.


पण मनाला वाटते कुणी ओरबाडायची भीती

इथे तर मन मनातून मांजर पावलांची वस्ती .

Tuesday, April 10, 2012

मनांत आठवणी गर्दी करतात...

मनांत आठवणी गर्दी करतात
तेव्हा हसतमुखानं त्यांना या म्हणावं,
उंच मखमली आसन देऊन
प्रेमाने त्यांना बसा म्हणावं.
स्थानापन्न झाल्या की
हळूच विचारावं,'काय घेणार ?'
त्याही बेट्या मिश्किल
मिश्किल पणाचा आव आणूनत्याही विचारतील ,
'काय देणार?'
मोकळेपणानं उत्तर द्यावं
मागाल ते तुमचंच.
मग हळूच एक म्हणेल डोळे द्या,
पुन्हा पुन्हा आमच्याकडे वळून पाहणारे.
दुसरी म्हणेल हात द्या
न धरता आम्हाला पकडून ठेवणारे.
तिसरी म्हणेल शब्द द्या
इंद्रधनुष्यातील रंग आमच्यावर उधळणारे.
चौथी,पाचवी सगळ्या होतील पुढे
पण कुणालाही कांहीच देऊ नये.
फक्त मध भरल्या गळ्यानं नुसतच हुं म्हणावं
डोळे मिटून घ्यावे
आणि सगळ्यांना कुरवाळत कुरवाळत
मनाच्या तळमहालांत झोपवून टाकावं
पुन्हा अशीच गर्दी करण्यासाठी.

माणसे वाचतांना...

माणसे वाचतांना ,
चष्मा काढून ठेवावा
जुन्या माणसांना भेटतांना नवे व्हावे
नवे पान उलटावे
पुराणा संदर्भ चाळू नये....

माणसे वाचतांना
विरामचिन्हे ऐसपैस पेरावीत.
मोकळे मन आनंदाचे महाद्वार असते.

आपले वाचन, आपणच करावे,
डोळे व कान यांत अंतर स्मरावे.

माणसे वाचतांना अडखळलेलेच बरे.
मुख्य म्हणजे,
पट्टीच्या वाचकानेही ,
आपण देखील माणूस आहोत ,हे विसरू नये.

-दीपा गोवारीकर